Ayetullah Haşimi Rafsancani, kalp rahatsızlığı nedeniyle bu akşam Tahran’daki bir hastaneye kaldırıldı. Tüm müdahalelere rağmen Rafsancani 81 yaşında hayatını kaybetti.

İran İslam Devrimi kurucu liderlerinden biri olan Rafsancani, devrim sırasında ülkede liderlik pozisyonu dışında neredeyse tüm kritik pozisyonlarda görev almıştı.

Ayetullah Haşimi Rafsancani Kimdir?

1989 ve 1997 yılları arasında İran İslam Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı olan Ayetullah Haşimi Rafsancani, İran'ın Kirman ilindeki Rafsancan'da dünyaya geldi. Fakir bir fıstık-çiftçisi ailenin çocuğuydu. 1948 yılında din eğitimine devam etmek Şiilerin kutsal kenti Kum'a gitti. 1958 yılında Ruhullah Humeyni'nin müridi oldu; zaman içinde Şiiler arasında ayetullah'lıktan sonra en yüksek ikinci mertebe olan hüccetülislamlığa yükseltildi. Humeyni gibi kendisi de Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin modernleşme programlarına karşı çıktı. Humeyni 1964’te sürgüne yollanınca ülkede Humeyni için yardım toplayanların liderliğini üstlendi. 1975-1978 yılları arasında solcu teröristlerle ilişkisi olduğu iddia edilerek yargılandı ve hapis cezası aldı.

Şahın devrilmesinin ardından 1979 yılında Humeyni İran'a dönünce onun ileri gelen yardımcıları arasına girdi. İslami Cumhuriyetçi Parti'nin kuruluşunda büyük katkısı vardı. Devrim Konseyi'nde görev üstlendi. Devrimin ilk zamanlarında içişleri bakanlığı görevindeydi. 1980 yılında meclise seçildi ve meclis başkanlığı görevine getirildi. 9 yıl boyunca meclis başkanı olarak görev yaptı ve zamanla İran'ın ikinci güçlü kişisi konumuna yükseldi. İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında etkili isimlerden oldu. Ağustos 1988 yılında savaşa son veren ateşkesi kabul etmesi için Humeyni'yi ikna etti.

Haziran 1989'da Humeyni'nin ölümünün ardından temmuz ayında oy çoğunluğuyla İran cumhurbaşkanı olarak seçildi. Daha önceleri çok etkili olmayan yürütme organının yetkilerini artırarak güçlendi. Pragmatik bir politika yürüterek sertlik yanlısı İslamcılara karşı başarılar elde etti. İran'ın uluslararası ilişkilerde yalnızlığa itilmesini önlemek için çalıştı. Savaşın ardından ülke ekonomisini canlandırmak için yabancı sermaye yatırımları ve özel girişimden faydalanma stratejisine uygun olarak, Avrupa'yla olan ilişkileri yenilemeye çalıştı. 1993 yılında oy oranı düşmesine rağmen yeniden cumhurbaşkanı olarak seçildi.

2005 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ilk turda daha çok oy almasına rağmen, ikinci turdaki rakibi Mahmud Ahmedinejad tarafından geçilerek, kaybetti. İran İslam Cumhuriyeti Düzenin Yararını Teşhis Konseyi Başkanlığını yürütmekte iken 8 Ocak 2017’de hayata gözlerini yumdu.